Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ

Διαμεσολάβηση είναι μία διαρθρωμένη διαδικασία ανεξαρτήτως ονομασίας με βασικά χαρακτηριστικά την εμπιστευτικότητα και την ιδιωτική αυτονομία στην οποία δύο ή περισσότερα μέρη επιχειρούν εκουσίως, με καλόπιστη συμπεριφορά και συναλλακτική ευθύνη, να επιλύσουν με συμφωνία μια διαφορά τους, με τη βοήθεια διαμεσολαβητή.

Η Διαμεσολάβηση, ως διαδικασία εξωδικαστικής επίλυσης των ιδιωτικών διαφορών, καθιερώθηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα, με το Νόμο 3898/2010, ο οποίος στη συνέχεια τροποποιήθηκε από τα άρθρα 178 – 206 Ν. 4512/2018 και το Ν. 4640/2019, ο οποίος ισχύει σήμερα.

Τα κύρια χαρακτηριστικά της  διαμεσολάβησης είναι:

Εκούσια.
Τα μέρη προσέρχονται και παραμένουν στη διαμεσολάβηση με τη θέλησή τους.

Αμερόληπτη.
Ο διαμεσολαβητής είναι ουδέτερος τρίτος και  δεν συνδέεται με τα συμφέροντα της μιας ή της άλλης  πλευράς.

Εμπιστευτική.
Ο διαμεσολαβητής, τα μέρη,  οι νομικοί τους παραστάτες (δικηγόροι) και όσοι άλλοι συμμετέχουν στη διαδικασία δεν δικαιούνται να αποκαλύψουν σε τρίτους το περιεχόμενο της διαδικασίας και το αποτέλεσμα της διαμεσολάβησης.

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Νόμος 4640/2019 «Διαμεσολάβηση σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις – Περαιτέρω εναρμόνιση της Ελληνικής Νομοθεσίας προς τις διατάξεις της Οδηγίας 2008/52/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 21ης Μαΐου 2008 και άλλες διατάξεις»

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

Είναι η διαμεσολάβηση υποχρεωτική;

Η διαμεσολάβηση δεν είναι υποχρεωτική. Είναι μια εκούσια διαδικασία στην οποία τα μέρη προσέρχονται και παραμένουν με την θέλησή τους.

Πώς γίνεται η υπαγωγή στην Διαμεσολάβηση

 Με έγγραφη συμφωνία.

Γιατί ακούω ότι είναι υποχρεωτική;

Σύμφωνα με τον ισχύοντα νόμο 4640/2019, σε ορισμένες περιπτώσεις, τα μέρη της διαφοράς υποχρεούνται να ακολουθήσουν την διαδικασία της «Υποχρεωτικής Αρχικής Συνεδρίας Διαμεσολάβησης», πριν την συζήτηση της υπόθεσής τους στο αρμόδιο Δικαστήριο (άρθρο 6 Ν. 4640/2019). Η ΥΑΣ μπορεί να πραγματοποιηθεί πριν την άσκηση αγωγής ή μετά την άσκηση αγωγής και  πάντως πριν την συζήτησή της στο Δικαστήριο.

Σκοπός του νομοθέτη είναι να ενημερώνεται ο πολίτης – πριν προσφύγει στα δικαστήρια – για την δυνατότητα που έχει να επιλύσει την διαφορά του εξωδικαστικά, με την διαδικασία της διαμεσολάβησης.

Αυτές οι περιπτώσεις είναι:

  • Οικογενειακές Διαφορές (από 15.1.2020)

Εξαιρούνται:  α) η έκδοση του διαζυγίου, β) η ακύρωση ή αναγνώριση ανυπαρξίας γάμου, γ) υποθέσεις σχετικές με την προσβολή της  πατρότητας ή της μητρότητας, την ύπαρξη ή την ακυρότητα εκούσιας αναγνώρισης και την προσβολή αυτής, την ύπαρξη ή την ακυρότητα υιοθεσίας και επιτροπείας.

  • Διαφορές που εμπίπτουν στην Τακτική διαδικασία του Μονομελούς Πρωτοδικείου με αντικείμενο από 30.000 ευρώ και άνω (από 15.3.2020),
  • Διαφορές που εμπίπτουν στην Τακτική διαδικασία του Μονομελούς Πρωτοδικείου με αντικείμενο από 30.000 ευρώ και άνω (από 15.3.2020)
  • Όταν υπάρχει έγγραφη συμφωνία-ρήτρα διαμεσολάβησης.

Εξαιρούνται οι διαφορές στις οποίες διάδικο μέρος είναι το Δημόσιο, Ο.Τ.Α. ή Ν.Π.Δ.Δ.

Που διεξάγεται

Σε χώρο ιδιωτικό και ουδέτερο ως προς τα μέρη. Η «ΔΙΑΛΟΓΟΣ» διαθέτει ειδικά διαμορφωμένο χώρο και φιλοξενεί διαμεσολαβήσεις που διεξάγονται από τα μέλη της, αλλά και από τρίτους διαμεσολαβητές. Σε ειδικές περιπτώσεις είναι δυνατή η διεξαγωγή της Διαμεσολάβησης ή της ΥΑΣ με τηλεδιάσκεψη.

Ποιες διαφορές

Ιδιωτικές διαφορές, αστικές και εμπορικές, εθνικού ή διασυνοριακού χαρακτήρα, στις οποίες τα μέρη έχουν εξουσία διαθέσεως του αντικειμένου τους.

Πότε

Σε οποιαδήποτε χρονική φάση μιας διένεξης, δηλαδή πριν την έναρξη ή κατά την διάρκεια της δικαστικής   διαδικασίας και σε οποιοδήποτε στάδιο αυτής. Μάλιστα, οι διατάξεις των άρθρων 116Α και 214Γ του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, καθιερώνουν την υποχρέωση του Δικαστηρίου να ενθαρρύνει και να προτείνει στους διαδίκους την προσφυγή στην διαμεσολάβηση, ακόμα και μετά την έναρξη της δίκης.

Ειδικά, σε περίπτωση συμφωνίας υπαγωγής σε διαμεσολάβηση μετά από ΥΑΣ: η διαδικασία διαμεσολάβησης πρέπει να ολοκληρωθεί εντός (40) ημερών από την λήξη του 20ημέρου (ή 30ημέρου για τους κατοίκους εξωτερικού), εντός του οποίου είχε οριστεί η πραγματοποίηση της ΥΑΣ. Η προθεσμία δύναται να παραταθεί με συμφωνία των μερών. Το χρονικό διάστημα από 1-31/8 δεν υπολογίζεται στις παραπάνω προθεσμίες.

Αρχή της εμπιστευτικότητας

Η τήρηση της εμπιστευτικότητας και του απορρήτου των πληροφοριών, κατά την διαδικασία, αποτελεί βασική προϋπόθεση, για την οποία μάλιστα αναλαμβάνεται έγγραφη δέσμευση απ’ όλους τους συμμετέχοντες, όπως και για το απόρρητο του περιεχομένου της τελικής συμφωνίας.

Δικονομικές Συνέπειες

Η έγγραφη γνωστοποίηση του διαμεσολαβητή προς τα μέρη για την διεξαγωγή της Υποχρεωτικής Αρχικής Συνεδρίας (ΥΑΣ) ή η συμφωνία της εκούσιας προσφυγής στη διαδικασία της διαμεσολάβησης του άρθρου 5 Ν. 4960/2019, αναστέλλει την παραγραφή και την αποσβεστική προθεσμία ασκήσεως των αξιώσεων, όπως επίσης και τις δικονομικές προθεσμίες, για όσο χρόνο διαρκεί η διαδικασία της διαμεσολάβησης.

Πόσο διαρκεί μια διαμεσολάβηση

Είναι πολύ σύντομη διαδικασία. Δεν υπάρχει καθορισμένη ελάχιστη διάρκεια και συνήθως ολοκληρώνεται σε μία ημέρα ή ακόμα και σε μερικές ώρες.

Πόσο κοστίζει η διαμεσολάβηση;

Το κόστος περιλαμβάνει τα εξής:

α) Την αμοιβή του Διαμεσολαβητή που καθορίζεται ελεύθερα, με γραπτή συμφωνία μεταξύ του ίδιου και των μερών. Εάν δεν υπάρχει γραπτή συμφωνία, η ελάχιστη αμοιβή ορίζεται από το Νόμο σε (80) Ευρώ την ώρα (πλέον ΦΠΑ). Η αμοιβή αυτή κατανέμεται ισομερώς μεταξύ των μερών της διαφοράς.

Ποιοί συμμετέχουν στην διαμεσολάβηση

Ο Διαμεσολαβητής, τα μέρη και οι νομικοί παραστάτες (πληρεξούσιοι δικηγόροι) των μερών. Δεν αποκλείεται, ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες της υπόθεσης, να συμμετέχουν και άλλοι σύμβουλοι των μερών (π.χ. λογιστές ή ψυχολόγοι).

Υποχρεωτική Αρχική Συνεδρία Διαμεσολάβησης (ΥΑΣ)

Τι είναι η Υποχρεωτική Αρχική Συνεδρία Διαμεσολάβησης – ΥΑΣ;

Υποχρεωτική Αρχική Συνεδρία Διαμεσολάβησης – ΥΑΣ- είναι η διαδικασία στην οποία υπάγονται υποχρεωτικά οι περιπτώσεις που ορίζει το άρθρο 6 του Ν. 4640/2019. Είναι μία εμπιστευτική διαδικασία και δεν τηρούνται πρακτικά.

Σε αυτή την διαδικασία τα μέρη, τα οποία συμμετέχουν μαζί με τον / την δικηγόρο τους, ενημερώνονται από τον Διαμεσολαβητή σχετικά με την διαδικασία της διαμεσολάβησης, τα χαρακτηριστικά αυτής, τα οφέλη που μπορεί να έχει η υπαγωγή της συγκεκριμένης υπόθεσης σε διαμεσολάβηση, το κόστος της διαμεσολάβησης και άλλες χρήσιμες λεπτομέρειες.

Σκοπός της ΥΑΣ είναι τα μέρη της συγκεκριμένης διαφοράς να αποφασίσουν, αφού έχουν λάβει πλήρη ενημέρωση από τον διαμεσολαβητή, εάν επιθυμούν να υπαγάγουν την συγκεκριμένη διαφορά τους σε διαμεσολάβηση.

Πότε γίνεται- Πόσο διαρκεί και πόσο κοστίζει η Υποχρεωτική Αρχική Συνεδρίαση Διαμεσολάβησης – ΥΑΣ;

Η ΥΑΣ λαμβάνει χώρα το αργότερο εντός είκοσι (20) ημερών από την επόμενη της αποστολής στον διαμεσολαβητή του αιτήματος διεξαγωγής ΥΑΣ. Αν κάποιο από τα μέρη διαμένει στο εξωτερικό, η προθεσμία αυτή παρατείνεται σε τριάντα (30) μέρες.
Δεν προβλέπεται από τον νόμο συγκεκριμένος χρόνος για την ΥΑΣ. Ενδεικτική διάρκεια θα μπορούσε να είναι 45 ‘- 60’.

Το κόστος της ΥΑΣ, που αφορά την αμοιβή του Διαμεσολαβητή, ορίζεται με έγγραφη συμφωνία μεταξύ του διαμεσολαβητή και των μερών. Εάν δεν υπάρχει τέτοια συμφωνία, ο νόμος (άρθρο 18 ν. 4640/2019) προβλέπει ότι εκείνος που καταθέτει το αίτημα για την ΥΑΣ προκαταβάλλει στον Διαμεσολαβητή ως αμοιβή το ποσό των 50 Ευρώ (πλέον ΦΠΑ) Το ποσό αυτό βαρύνει και τα δύο μέρη κατ’ ισομοιρία, ανεξάρτητα από το γεγονός ότι προκαταβάλλεται από το ένα μέρος. Σε περίπτωση που χρειαστεί να αποσταλεί από τον Διαμεσολαβητή συστημένη επιστολή για τον καθορισμό της ημέρας και ώρας διεξαγωγής της ΥΑΣ, το κόστος αυτής βαρύνει το μέρος που καταθέτει το αίτημα.

Ποιες διαφορές υπάγονται στην ΥΑΣ;

  • Οι Οικογενειακές Διαφορές (από 15.1.2020)

Εξαιρούνται:  α) η έκδοση του διαζυγίου, β) η ακύρωση ή αναγνώριση ανυπαρξίας γάμου, γ) υποθέσεις σχετικές με την προσβολή της  πατρότητας ή της μητρότητας, την ύπαρξη ή την ακυρότητα εκούσιας αναγνώρισης και την προσβολή αυτής, την ύπαρξη ή την ακυρότητα υιοθεσίας και επιτροπείας.

  • Οι διαφορές που εμπίπτουν στην Τακτική διαδικασία του Μονομελούς Πρωτοδικείου με αντικείμενο από 30.000 ευρώ και άνω (από 15.3.2020),
  • Οι διαφορές που εμπίπτουν στην Τακτική διαδικασία του Πολυμελούς Πρωτοδικείου (από 15.3.2020) και
  • Όταν υπάρχει έγγραφη συμφωνία-ρήτρα διαμεσολάβησης.

Εξαιρούνται οι διαφορές στις οποίες διάδικο μέρος είναι το Δημόσιο, Ο.Τ.Α. ή Ν.Π.Δ.Δ.

Ποιοί συμμετέχουν στην ΥΑΣ

Στην ΥΑΣ είναι απαραίτητη η παρουσία των ίδιων των μερών, οι οποίοι συνοδεύονται υποχρεωτικά από τους νομικούς παραστάτες (πληρεξούσιους δικηγόρους) τους. Αν πρόκειται για νομικό πρόσωπο, υποχρεωτική είναι η παρουσία του νομίμου εκπροσώπου ή αντιπροσώπου εξουσιοδοτημένου από τον νόμιμο εκπρόσωπο, με θεώρηση του γνησίου της υπογραφής του τελευταίου. Σε περίπτωση αδυναμίας παρουσίας του μέρους, λόγω σοβαρής ασθένειας ή διαμονής του στο εξωτερικό, τότε προβλέπεται δυνατότητα συμμετοχής με τηλεδιάσκεψη και μόνο αν αυτή δεν είναι δυνατή, είναι αποδεκτή μόνη η συμμετοχή του νομικού παραστάτη του μέρους, δυνάμει εξουσιοδοτήσεως.

Είμαι υποχρεωμένος να παραστώ στην ΥΑΣ;

Σε περίπτωση που κάποιο μέρος κληθεί νόμιμα και εμπρόθεσμα να συμμετάσχει σε ΥΑΣ, αλλά δεν παραστεί, το Δικαστήριο που επιλαμβάνεται της υπόθεσης, δύναται να επιβάλει χρηματική ποινή από 100 έως 500 Ευρώ (άρθρο 7 παρ. 6 Ν.4640/2019)

Μετά την Υποχρεωτική Αρχική Συνεδρία Διαμεσολάβησης – ΥΑΣ- τι γίνεται;

Μετά την περάτωση της ΥΑΣ, συντάσσεται από τον διαμεσολαβητή πρακτικό για το ότι αυτή πραγματοποιήθηκε, το οποίο υπογράφεται από τον ίδιο και όλους όσους συμμετείχαν στην ΥΑΣ. Στη συνέχεια, τα μέρη μπορούν να αποφασίσουν, εάν επιθυμούν να υπαγάγουν την συγκεκριμένη διαφορά τους σε Διαμεσολάβηση ή θα ακολουθήσουν την διαδικασία ενώπιον των αρμοδίων Δικαστηρίων.
Σε περίπτωση που τα μέρη αποφασίσουν να υποβάλουν την διαφορά τους σε Διαμεσολάβηση, μπορούν να επιλέξουν τον ίδιο διαμεσολαβητή που έκανε την ΥΑΣ ή άλλον.

Πώς υποβάλλω αίτημα για Υποχρεωτική Αρχική Συνεδρία – ΥΑΣ;

Παρακαλούμε πατήστε ΕΔΩ για να κατεβάσετε σχέδιο αιτήματος για την διεξαγωγή ΥΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΤΗ

Λειτουργεί αμερόληπτα, ανεξάρτητα και ουδέτερα.

 

Ελέγχει την διαδικασία και την τήρηση των κανόνων της.

 

Διευκολύνει την επικοινωνία των μερών και την ανταλλαγή των προτάσεών τους

Βοηθά στις διαπραγματεύσεις μέσα στα όρια της εμπιστευτικότητας και της άδειας για μετάδοση πληροφοριών που                   του παρέχουν οι συμμετέχοντες.

 

Δεν αποφασίζει ούτε επιβάλλει λύσεις, αλλά βοηθά τα μέρη να καταλήξουν σε συμφωνία επίλυσης της διαφοράς τους

ΤΑ ΣΤΑΔΙΑ ΤΗΣ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ

Η διαδικασία ξεκινά με παρουσίαση – επεξήγηση από τον Διαμεσολαβητή της ακολουθητέας διαδικασίας, των επιμέρους σταδίων, των βασικών αρχών και κανόνων της διαδικασίας, ενώ ακολουθεί συνοπτική παρουσίαση των βασικών θέσεων των εμπλεκομένων μερών.

Αυτή περιλαμβάνει τις κοινές και κατ’ ιδίαν συναντήσεις των συμμετεχόντων με τον Διαμεσολαβητή, με σκοπό την διερεύνηση των θέσεων, των συμφερόντων και των αναγκών των μερών. Ακολουθεί η εξέταση περισσότερων εναλλακτικών λύσεων και η διεξαγωγή των διαπραγματεύσεων.

Σε περίπτωση επίτευξης συμφωνίας, αυτή αποτυπώνεται σε ιδιωτικό συμφωνητικό, το οποίο συντάσσεται από τους πληρεξούσιους δικηγόρους των μερών, ενσωματώνεται στο Πρακτικό Διαμεσολάβησης και υπογράφεται από τα μέρη, τους δικηγόρους και τον Διαμεσολαβητή. Σε αντίθετη περίπτωση συντάσσεται από τον Διαμεσολαβητή πρακτικό αποτυχίας της Διαμεσολάβησης.

Αυτή εναπόκειται στους συμβαλλομένους. Εφόσον ένας από αυτούς το επιθυμεί, το Πρακτικό Διαμεσολάβησης κατατίθεται στην γραμματεία του κατά τόπο και καθ΄ ύλη αρμόδιου Δικαστηρίου για την εκδίκαση της διαφοράς, η οποία επιλύθηκε με διαμεσολάβηση. Με την κατάθεση αυτή, το Πρακτικό Διαμεσολάβησης αποκτά ισχύ εκτελεστού τίτλου. Κατά την κατάθεση προσκομίζεται παράβολο ποσού (50) Ευρώ.
Επίσης, το πρακτικό διαμεσολάβησης, από την κατάθεσή του στην γραμματεία του αρμόδιου Δικαστηρίου, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως τίτλος προς εγγραφή ή εξάλειψη υποθήκης – πολλώ μάλλον προσημείωσης υποθήκης – σύμφωνα με την διάταξη του άρθρου 293 παρ. 1 εδ. γ΄ ΚΠολΔ (άρθρο 8 παρ. 5 Ν. 4640/2019)

Σε τι διαφέρει η δικαστική μεσολάβηση του άρθρου 214Β ΚΠολΔ από την διαμεσολάβηση;

Το πρακτικό δικαστικής μεσολάβησης έχει την ίδια ισχύ εκτελεστού τίτλου με εκείνην του Πρακτικού Διαμεσολάβησης.

 

Διεξάγεται σε χώρο του Δικαστηρίου ή σε γραφείο δικαστή και σε χρόνο που ορίζει ο δικαστής.

 

Ο Μεσολαβητής είναι Δικαστής (όχι κατ΄ ανάγκην ειδικά εκπαιδευμένος), διορισμένος από τον Προϊστάμενο του Πρωτοδικείου ή Εφετείου. Συνεπώς δεν επιλέγεται από τα μέρη.

 

ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΠΙΛΕΞΕΤΕ ΤΗ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ

 Γιατί το κόστος της διαμεσολάβησης είναι πολύ μικρότερο από εκείνο μιας δικαστικής αντιδικίας.

Γιατί τα μέρη αισθάνονται ότι ακούγονται, καθώς και ότι τα συναισθήματα και οι ανάγκες τους αναγνωρίζονται και γίνονται σεβαστά.

Γιατί οδηγεί σε λύσεις που επιλέγουν τα ίδια τα μέρη της διαφοράς και όχι σε λύσεις που τους επιβάλλονται από έναν δικαστή ή διαιτητή.

Γιατί η συμφωνία με την οποία επιλύεται η διαφορά έχει ισχύ ισοδύναμη με δικαστική απόφαση.

Γιατί τα μέρη της διαφοράς μπορούν να αποκαταστήσουν την διαταραγμένη σχέση τους, προσωπική, συγγενική ή επαγγελματική, και να διατηρήσουν την συνεργασία τους στο μέλλον.

Γιατί η διαφορά, επαγγελματική ή προσωπική, δεν δημοσιοποιείται και επιλύεται σε ιδιωτικό χώρο, με απόλυτη εμπιστευτικότητα.

Γιατί αυτές οι λύσεις ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες και τα συμφέροντα των μερών και δεν στηρίζονται μόνο στις θέσεις και τις απαιτήσεις τους.

Γιατί η διαφορά επιλύεται σε σύντομο χρόνο, ακόμα και σε μία μέρα ή μερικές ώρες.

Γιατί στην διαδικασία επικρατεί σεβασμός, πνεύμα συνεργασίας και ισότιμος διάλογος των δύο πλευρών.

Γιατί δεν υπάρχει νικητής και ηττημένος. Και τα δύο μέρη ωφελούνται από την συμφωνία και είναι ικανοποιημένα (win win situation).