Σχολική

Οι συγκρούσεις είναι φυσικές και αποτελούν, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, μέρος της ζωής όλων μας. Η αύξηση των  επεισοδίων βίας και εκφοβισμού στα σχολεία έχει καταστήσει αναγκαία την εφαρμογή προληπτικών προγραμμάτων με σκοπό των περιορισμό αυτών των φαινομένων.

Η σχολική διαμεσολάβηση είναι ένας από τους τρόπους επίλυσης, ή διαχείρισης, όπως συχνότερα λέγεται,  συγκρούσεων στο σχολικό περιβάλλον. Η σχολική διαμεσολάβηση είναι μια δυναμική και διαδραστική διαδικασία, όπου ένα ουδέτερο τρίτο μέρος (μέλος της σχολικής κοινότητας)  βοηθάει, μέσω εξειδικευμένων δεξιοτήτων,  δύο άλλα μέρη (επίσης μέλη της σχολικής κοινότητας)  που διαφωνούν, να επιλύσουν τη διαφορά τους.

Η σχολική διαμεσολάβηση μπορεί να γίνεται είτε με τη συμμετοχή μαθητών ως διαμεσολαβητών είτε με τη συμμετοχή καθηγητών, ανάλογα με τις ανάγκες του σχολικού περιβάλλοντος και τις δυνατότητες των παιδιών. Προγράμματα σχολικής διαμεσολάβησης εφαρμόζονται σε όλες τις σχολικές βαθμίδες, ακόμα και σε δημοτικά σχολεία.

Σκοπός της σχολικής διαμεσολάβησης δεν είναι η αντικατάσταση του πειθαρχικού συστήματος που εφαρμόζει το καθένα σχολείο, αλλά αντίθετα η εισαγωγή ενός ακόμα τρόπου αντιμετώπισης και επίλυσης συγκεκριμένων συγκρούσεων. Με αυτόν τον τρόπο συμπληρώνεται το υφιστάμενο σε κάθε σχολείο σύστημα με την χρήση ενός μη πειθαρχικού μέσου, το οποίο όμως έχει αποδειχθεί εξαιρετικά αποτελεσματικό.

Η σχολική διαμεσολάβηση χρησιμοποιείται ευρύτατα σε σχολεία της Ευρώπης και της Αμερικής με πολύ καλά αποτελέσματα, ιδιαίτερα σε βίαια σχολικά περιβάλλοντα, και θεωρείται η κατ’ εξοχήν μέθοδος αντιμετώπισης κρουσμάτων σχολικού εκφοβισμού.  Ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα σχολικής διαμεσολάβησης μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία να διδαχθούν οι μαθητές αποτελεσματικές και μη βίαιες δεξιότητες διαχείρισης συγκρούσεων. Όσο περισσότερο οι μαθητές ενστερνίζονται αυτόν τον τρόπο σκέψης, τόσο περισσότερο θα τον χρησιμοποιούν αντί για να καταφεύγουν σε βίαιη συμπεριφορά.

Η σχολική διαμεσολάβηση έχει πολλαπλά θετικά αποτελέσματα:

  1. Βελτιώνει τις σχολικές επιδόσεις και τις δεξιότητες επικοινωνίας των μαθητών.
  2. Βελτιώνει την ικανότητα των μαθητών να ελέγχουν τη συμπεριφορά τους όταν δημιουργούνται συγκρούσεις και να βρίσκουν εποικοδομητικές λύσεις στα προβλήματά τους.
  3. Βοηθά τους μαθητές να συνειδητοποιήσουν και να σεβαστούν τη διαφορετικότητα των άλλων.
  4. Βελτιώνει το γενικότερο κλίμα στο σχολείο και μειώνει τα περιστατικά βίαιης συμπεριφοράς.
  5. Δημιουργεί έναν πολιτισμό ειρήνης και αλληλοσεβασμού, ο οποίος ενδυναμώνει τους μαθητές και τους βοηθάει να αισθάνονται αυξημένη αυτοεκτίμηση.
  6. Επιτρέπει στους διδάσκοντες να αφοσιωθούν στο εκπαιδευτικό τους έργο, απαλλάσσοντάς τους από τον άχαρο ρόλο που τους έχει επιφορτώσει το αμιγώς τιμωρητικό σύστημα.
  7. Συντελεί στην δημιουργία κλίματος συνεργασίας στη σχολική κοινότητα και στην ενδυνάμωση της αίσθησης του ανήκειν στα μέλη της.

8. Βοηθάει στην ανάπτυξη στρατηγικών ειρηνικής επίλυσης διαφορών που θα αποδειχθούν χρήσιμες στην μελλοντική ζωή των μαθητών ως μέλη του κοινωνικού συνόλου.

Τα μέλη της «Διάλογος» Μαρία-Λουΐζα Ανδριακοπούλου και Ευγενία Σαρίδου, έχουν εκπονήσει και εφαρμόσει στην πράξη πρωτότυπο πρόγραμμα Σχολικής Διαμεσολάβησης το οποίο έχει εγκριθεί κατόπιν παρουσίασης και συνέντευξης από το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής του Υπουργείου Παιδείας για εφαρμογή σε ειδικό επαγγελματικό γυμνάσιο. Η θεωρητική βάση του προγράμματος αυτού είναι η προσωποκεντρική προσέγγιση, ενώ σκοπός του είναι η εξοικείωση των εκπαιδευτικών και, μέσω αυτών, όλης της σχολικής κοινότητας με ένα διαφορετικό τρόπο επίλυσης διαφορών, λιγότερο τιμωρητικό, πιο δίκαιο και πιο προσαρμοσμένο στις ανάγκες του σχολείου.

Τα μέλη της «Διάλογος» μπορούν να καταρτίσουν  εξατομικευμένα προγράμματα σχολικής διαμεσολάβησης τα οποία ανταποκρίνονται στις ανάγκες του συγκεκριμένου σχολικού περιβάλλοντος και βοηθούν αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση των φαινομένων βιας και σχολικού εκφοβισμού.